2010-MI INUUGUNNAILAURANI, Naalak Nappaaluk quviagijaqammaritsimajuq umiarturiamik imarpimi, qilalugarniasuni. Kangirsujuamiuq inutuqaq qukiutigginginnalimaaqattasimajuq, kisiani unaarmik aturiamik isuarsanirsausuni, piluartumik utjunialirami, uqartuq paninga, Qiallak Nappaaluk. Qanitaqariamik puijimik aliagijaqarsimajuq, nukiminik aturiamik nusutsigasuarsuni puijimik, qaujimatsunilu unaarmut naulitsimatsiarami taanna uumajurtanga kivilanganngigianga.
ANGUNASUKPANGNIQ TUNNGAVILLARIUQATTAINARMAT Inungnut pimmariuninganut, isumaliurutauvangninganut, ammalu inuusiqarutauvanninganut. Angunasungniq ilaqarivuq qaujimanirmut, ajunnginnirmut, pimmariujunik qaujimattiariaqarnirmut, uqausilirinirmullu.
HERMAN UNALU CAROL OYAGAK katimanngaqhutik uvani Kivgiq; una Inupiat qilaujjaqtunit quviahuutaujut quviahuutigijaat Utqiaġvik uvani Alaska’p Tununngani Majuqqap.
SAATSINIK JAARIQAVUTIT, itiqujauvutit qaujimangitannut uqattumik isumaligijiunigaattumik ilinnut.
“Atiilihai pinnguavimmut, qanutuinnagalak pisuunguvutit tapvani, pigiaqangitannik qaujitiniaqqagit,” uqajuk ilitannangittuk.
ATAATAGA IQALUGIUQSIMAJUQ TUTTUGIUQSUNILU tamaani. Atsagiurvigisimammijara piruqsavigitsugulu timmianiaqpasunga asinginnilu uumajuqsiuvigitsugu. Taanna taijaujuq Tasirarmik, tasiq qanittuusuni anirraqarvinganut Kangiqsujuamut. Tuvakkut aullasuungujugut taggunga tasilialiratta, kisiani tariup sikunga saallivallianikunganut qunniilu angilivalliasitsautigisuungulirnikunginnut, tasiliarunnanivut pivikinnisausuunguliqtuq arraagutamaat.
UNA BRADEN KADLUN JOHNSTON, ilitturnaqhunilu kititiqhimajuq uluit, Inuit hanaugait iglum talirnit, qiqitiivingalu tatattuni naiqainnarnit imaa tuktu maktaarmiglu inugiangnirmi nunaqaqhuni aimavianit.
ANGIJUALUNGMI NIRUTUNIRMI NUNAQAQTUGUT Nunavummi, tamanna nunanga isuqaqtujaarunniisuuq suurlu qaulluqtutitut titiraujarviksatitut matuingajuq saqqiumaningani, tamanna silaup kiglia ilagijauliqsuni tungujurnirmut, qaullurnirmullu akusimalutik, taimailingaliqattarmat qimuksiqsuni, tautuktarani, Inungnut piusirijauqattainnaqtumik atuqtauqattainnaqtumik atuliraangama.
QIMAARNIKUQ ILINNIARIAQTITAUSIMALAURNIRMINIK, Bernard Andreason ammalu maarruuk piqatialungik pisugialilauqtut aksururnaqtukkut 130 kilaamitalingmik ungasingnilingmik tauvanngat Inuvimmit Tuktoyakturmut. Bernard tikiutijutuulauqpuq.
1960-mi, Gwich’in Innaq Edith Josie Old Crow, Yukon-mi, aglagtuaq makpiraaq taamna Whitehorse Star atiq, “Upluq Uqaqtuat.” Quliaraa uplumi tamaan taamna mikijuq, avajaittuq inuuniarvik. Aglagtuaq iluaqtuaq ilvitmun: kina tuktujuat, kina naniriaqtuqtuat ukiaksaqmi, kina tuqujuat, kina nutararaaluktuat, kina katitiqtuat, tamaan inuusiq inuuniarvikmi. Uqaqti aglagtuat isuma taamna aglagtuaq aasiin allaujuaqnaitut quliat. Uqaqtiit kamagijuat ilipkun nipaa, aasiin uqausiit, “Upluq Uqaqtuat.”
UKKIUT KITIRAQHIMAJUT 1970’S Gerry Kisoun havaktuq Palihimatni Calgary, Alberta‐mi, tatvani tuhangarhimajait tahapkua aivavalialiktiitlugit tahamani Uatani Ukkiuktaktumi nunataqutaujunik hunauva Uallinnikmiut Nunataqutirhaitnik Angikutauniaqtunik. Tahapkua illaruhiit pullarhimatiitlugit kavamaliqiniqqut katimajaqurhimavlutik tatvunga nunnapaujarmut umma tainniqaqta “tahamna ummataat urhurjualiqijut tatvalu kasilliliqijut havarivlujjuk tahamani North America‐mi.”
