Inuktitut Qimirruagaq - SAQQITITAQ 133/134

Qimugiuqsanirmut Sannginiqarniq

AUJAQ 2025 | Allati: Amber Aglukark

ANGIJUALUNGMI NIRUTUNIRMI NUNAQAQTUGUT Nunavummi, tamanna nunanga isuqaqtujaarunniisuuq suurlu qaulluqtutitut titiraujarviksatitut matuingajuq saqqiumaningani, tamanna silaup kiglia ilagijauliqsuni tungujurnirmut, qaullurnirmullu akusimalutik, taimailingaliqattarmat qimuksiqsuni, tautuktarani, Inungnut piusirijauqattainnaqtumik atuqtauqattainnaqtumik atuliraangama. Uvannulli, qamutiqarniq ajunnginirmik pijjutiqatuinnangimmat, tamanna uvannut atuutiqarmat iliqqusituqattinnik ataninganut, nipiqarutigiliqsugulu Inuullunga arnaulunga, kajusitittivallianiraniglu piusituqariinnaqtattinnik uvattinnut ilagiiktuni.

Ilaqalaurama qimuksiqtillariuvalauqtunik qaujimajaujunik taimainingallu ilagijaulirnaqtuq kinaullarininnut, taimaatsainnaq suurlu kuuktitut ingirrainaqtutitut ukiukkut napaaqtuqannginirmik nunakkut. Amauqalaurama, Tianmaakmiutaksajavinirmik atiqalauqtuq Peter Freuchen-mik, tusaumajauttiaqtuq amisunut aullaaqpalaurninganut nunatuqarijaujunut ukiuqtaqtumi, qaujigiarumallunigit kajusiinnarunnalauqsimajuq tainna quviagijauttiaqtunik tusaumatittivalaurmat tusarniqtunik qaujitittivalliaqattainnaqsuni asiminik. Ataatattiaralittauq, Ollie Ittinnuaq, ingminiktauq inuusiliulaurmijuq ilangilu niglasugjuaqpaktuni nunaqaqsuni Kivallirmi.

Tamarmi taakkuak Inuuk tunngaviqainnalauqpuuk qimuksiminik. Ataatagalittauq, Harry Ittinnuaq, tamatuminga iliqqusituqarmik kajusitittiinnalaurmijuq, amisunik unikkaaqattalauqtuq uvannut sivullirmi qimuksiriulisaalaurnirminik. Avalujausimainnarnikuullunga, tusaumallugillu qaujimallugit qimuksiit, innaulirama kisiani uukturumalisaalauqsimajunga tamakkuninga. Sivulliulauqtunga arnani ilagijattinik iqqaumajauqattainnaqujililaurama tamatuminga piusituqarmik kajusivalliajariaqarninganik sivumut. Nalunaijaijiqattiaqsunga isummiqsaijiqaqsungalu Iqalungni, ajuruniiqsaqtaulilauqtunga pigiaqsungalu immini ilinniarnirmik qaujivallianirmilu.

Sivullirmi qimugiuqsatittilisaarasungniq innauliqsuni utaqqijunnattiariaqarnaqtuq, pinasuinnariaqarnaqtuq ammalu pijuminiqariaqarnaqtut akaujuinnaujjangittumik aturunnariaqarniq ammalu ajunginniqarluni ilitaqsijunnarniq qimmiit atuni ajjigiingillatuqattarninginnik piusirijanginni. Aulajivunga taissumani tunngaviqallarililaurniranik qimminik. Qamutiingnik parnaijunnaqsigama, anuliqtuijunnaqsillungalu, nangminirlu inutuullunga qimuksirunnaqsillunga. Taimali iqqaumajarani atausiiqsuta, ingirraliratta, ilagiittiaqsuta sivummuliqtugut, uvanga ujjiqtuinnaqtunga qimminik, ilitaqsiqattarninginnillu nipiganik kajusivallianittinnik aturiakkuuqpallianiq. Qaangiivallialirniq asinginniktauq qimuksiqtunik ilaannikkut aksururnaqtukkuuqattarnarmat, aulattijunnaqsilauqsungalu qimikkanik nipiga atuqsugu, timigalu atuqpaksugu nalunaijaivannirmut naukkuuriaqarmangaata. Qimmiit tukisikautigivaktut nalulilauratik, kajusijunnattiaqtualuulauqtugut ungasingnilingmut 15-kilaamitanik.

Qautamaaq qaujivallialilauqtunga ajuruniiqpallianiranik, sanginiqaqtaaqpalliajuttitut qimminik pangaliinnaqtunik, taqajunnaqtujaangittut, taikkutituna suurlu sivullivinittinnik qimuksiqpalaurmijunik. Ingirranittinnik, aputikkut iqaluit nunangata silataagut kajusilluta, ajuruniirniranik ujjirusulilauqtunga qimuksirunnarniranik ammalu qaujivallialiqsunga inuusiqarutigiliqtaranik ammalu aniguutiqattarunnarniranik nangminiq ilukkut aksuruutigivaktakkanni.

Anaanauliqsunga, qaujimalauqtunga qanuq pimmariuniqarninganik qimuksirunnarniq kajusititariaqarniraninganiglu qiturngaranut, irniranut, ilinniarluni upinnarninganik iliqqusituqattinnik tigumiarunnarnitinnik inuqutittinniingaaqsimajunik. Atauttikkuuqsuta, nunakkut, sikukkut ikaarunnaqtugut, qimmiit pangaliksutik sivumut, quviasuajuttitut kajusijut kalitautilluta.

Tauturanaalaurivunga 8−nik ukiuqaliqtillugu irnira qaujivallialiqtuq nunamik, qimukpaktuniglu qimminik, ilinniaqtuq pinasuinnarunnarnirmik, piliriqatiqarunnattiariaqarnirminik, ikpigusuttiariaqarnirminiglu nunaup qanuininganik. Ukiuqaliqtilluguli 12-nik maannauliqtuq, misikpaliqtuq tuppaksunilu ikikkaniqattaqsuni ullasivaksunilu angumainnarunnaqsilluni qamutiingnik, qungajaaqtukuluk, quviasuktukuluk, ajauqataujukuluk, ilaminik ikajuqtiuqataulluni, qaujimaliqsunilu kappiasunnginiqsaulirami sivuniagut taimaippalaungittuugaluaq aniguutilluniuk. Upiqqanaaluk tamanna tautuksugu anaanagijauluni.

Ilagiit: Aglukark irnimini qimugiuqsaqtitsijuq. Aglukark ataatanga, ataatattianga,
amauviningalu qimuksiqtiusimammijut

Qimugiuqsatittinirmik ajunngittiaqput utaqijunnattiaqtut, pinasuinnagunnattiaqtut, pijuminiqattiaqtut, ammalu akaujuinnaujjaangittunik aturunnaqtiaqtut uqalauqtuq Aglukark, ammalu ilitaqsijunnarniq qimmiit atuni ajjigiingillatuqattarninginnik piusirijanginni. © Eric Boomer

Atuliqtittivalliakkannirniq qimuksiqattarnirmik piliriarisimavara quviagimmariksugu, taimaak upigilugu tigumiarunnarniq suli pijunnarnirmik sivullivinittinniingaaqtunik, atuqtaukkanirunnaqullugit sivuniksamik Inuujumaarmijunut. Nipiqalirama Inuullunga arnaullunga, nilliutigilugit qanuiliuqtauqattaqsimaniqput Inuulluta suraijaunasunnikuulutik iliqqusituqaqput ilitarijaujunniiqtitaunasungninginnik, tapirijaujariaqaqtunga atuutilingmik qimuksiqatarunnarnirmik kajusitittiinnarunnariaqarnirmik.

Taimali piviksaqaqtitaulilaurivugut ilaujunnarniq tarrijausiuqtinut kampaninganik Mustang Survival Gear-kut piqutilirijikkut, qimuksiqatigilaurattigut sikujuittukkut aukkarningajuup qanigijanganungaulluta; amma suli asinganiktauq sikituulirijiujut kampaninganik tarrijausiulaurmijut taimaak qimuksiqpangnittinnik saqqiumatittilutik ullumilu ingirrajjutiujunik sikituukkut qanuituuvalirninginnik.

Piliriqatiqalaurmijugut Telus−kut Nunarjuarmi Qaujisaqtirjuanginnik Edmonton-mi Takujagaqarvinganik, tarrijausiulaurninginni ukiuqtaqtumi aullaarviuqanguttasimajunik talaviisakkut tauturanaagaksanik. Taikani, tauturannaaqtaulutik pisuktujaarnaqtuq Inuit Nunangagut, ammalu ikimannguarnaqtulik qimuksikkut, tusaalugillu qamutikkuuqvaluktut ammalu taigutiit Inuktituuqtut nalunaijaijut qimminit naukkuuriaqarninginnik.

“Atuliqtittivalliakkannirniq qimuksiqattarnirmik piliriarisimavara quviagimmariksugu, taimaak upigilugu tigumiarunnarniq suli pijunnautittinik sivullivinittinniingaaqtut atuqtaukkanirunnaqullugit sivuniksamik.” © Eric Boomer

Qautamaaq, iqqaititauvaktugut sannginiqarnittinnik ammalu uvagut Inuullariunittinnik, tamanna sannginiq saqqiumavangmat, sanngijuullunilu taimanngat piusiriinnatattinnik pisimavuq qimuksirunnarnittinnik.

Maannauliqturli, qimuksiraangama tauvuuna surlu uuktutigilugu Aggautimut, tauvuunalu Qaummaarviup Mirnguiqsirvingagut Nunavummi, tauvanilu Iqaluit Kuungagut, kajusivalliaqattaqtunga upigillugu tamanna ammalu pijjutiksaqarutigiliqtakka, qaujimallunga piusituqarijaunginnaqtutuqarmik uvangattauq aksuruutiqarama ajunngitumaaqullugit Inuujumaarmijut tamakkuninga sivuniksami.