Sugusiit Inuusuttuilu Isumaligijiit suliaqapvingani suliatsaliik Happy Valley-Goose Bay-mi, NL. Ajjasihlutik pinguagutinik nunalinnut Nunatsiavimmiitunut aiqattatuuk
Aaqqivalliagutaunik Pinnguanikkut
SAATSINIK JAARIQAVUTIT, itiqujauvutit qaujimangitannut uqattumik isumaligijiunigaattumik ilinnut.
“Atiilihai pinnguavimmut, qanutuinnagalak pisuunguvutit tapvani, pigiaqangitannik qaujitiniaqqagit,” uqajuk ilitannangittuk.
Itivutit illugusimmut pinnguatalimmut, nipititaumajulimmik qammami, saaqahluni siugajattaliujaattumik, pinnguataqahlunilu. Kangusuumivutit, ilimasuvlutillu qimiggugavit illugusimmik. Isumaligiji qungalimajuk, natimmut ingihlunilu qinijattilutit sunamik sivullimi uuttuniamangaappit.
“Nallianituinnak uuttugunnaqutit,” isumaligiji uqavuk, takunaalittilutit ihlivimmik aqittunik sapangaujaattutalimmik imaammiitunik qulivitsivimmi.
Ihlivimmik tigusivutit, matuihlugu, sapangaujaattunik tigullaihlutit. Aumaluajat nipitattut, takuniahlutit inunguanik apiginiahlutit iligajamangaanni sapangaujaattutalimmut.
“Isumajaaviin iligajamangaanni iluanut?” apigijuk isumaligiji.
Jessica Lyall paningalu Ada Lyall-Fewer
Isumaqavutit taimaak pigunnagajangitutit ilinniavimmi, angiggamiluunniit. Igivat inunguak iluanut takunaniahlugu nipitaliaqitillugu. Isumakitsuumivutit, quviasuumihlutillu.
Takuvutit siugattalimmik tapvainak kamagigumalihlugu. Isumaligiji iqqasuttuujaangituk tautsiigavit pinnguagijannik, allaat piutsaquuttuk asianuungaagavit. Qaujitivaatit sananguagunnatutit pitaqautimmi, ilangani apigiutiqaqattasuuk sananguajannik. Tamanna pikatagiuttait, taavatuak suullu qanutuinnak pigunnatutit tamaani. Kappianattuqangilak. Kangusuppaagunnaiqutit, utigiallagumavutit pinnguagiallagumamut. Unuttunik saqqiviusimavutit, tamaanili kappianattuqangilak.
Nalunaikkutattaasimavuguk inuligijiugiamut Jessica Lyall, Grant Gear-ilu, tamanna taimaigunnatuk pinnguanikkut aaqqivalliagutaugunnaninga Nunatsiavut Kavamangata Sugusiit Inuusuttuilu Isumaup Ilusinganik suliaqahlunuk, pigiasijaumajuk 2020-mi ikajugasuamut Inuit pikatausinginnik atulluta ikajugasuannitinni. Isumaligijiuhlunuk, takuqattaquguk sugusinik ilimasuutiqajunik pinnguagiasimmata Happy Valley-Goose Bay-mi, Niuvanlaami, Laapatuarimilu, aisimaligannulu Nunatsiavut nunalinginnut. Pinnguanikkut aaqqivalliagutaujuk, isumatsasiunnimi atujauqattatuk qaujititsiugihlugu qanutsiak ippiniannimik. Atujauqattatuk qaujisannimi sugusiup pigumausingatut pigunnausingatullu.
Takusimavuguk ilagiinnik pitsianinginnik pinnguanikkut aaqqiumisaninginni, suliaqapvivut piguvalliajuk. Tamanna isumaliginnik ikajugunnatuk qagitaujattigut katiutinnikullu isumaliginnitinni ikajugunnahluta tallimanik Laapatuarimi Inuit nunanginni (Nain, Hopedale, Postville, Rigolet, Makkovik) Ikajugunnamijugut Happy Valley-Goose Bay-mi, Mud Lake-imi, North West River-imilu.
Pinnguanikkut aaqqivalliatitaunnik pivitsaqatisisuuk sugusimik pinnguanikkut ippiniagutigillagijangit uqumaigijangillu, saqqititsigunnalunilu pikatausiumajunik ippiniagutingillu, qaujisaningani tukitaagiinnimilu qaujimajaminik.
Pinnguanikkut, sugusik unikkausiqasuuk qaujimajaminillu isumaligijimut. Isumaligiji tukisigunnatuk sugusimmik unikkautiqajumik, qaujisaninganilu iluggusimik, piusituqammik, unikkaanimmilu. Sugusiit uqumaittumiisimajut, pinnguanik uqilliumititsigunnatuk uqaalautiqagunnagiamut, utittuujaahluni, iqqaumahlunilu uqumaittunik. Kappianangitumiiningani pinnguanimmi, sugusik uqaujjigunnatuk tukisigunnahlunilu namminik unikkausimminik.
Isumaligiji Jessica Lyall-iup sitamanik jaarilik paninga Ada Lyall-Fewer aliagijuk siugattalimmik ihlivimmik Nunatsiavut Kavamangata Sugusiit Inuusuttuilu Isumaligijiit kamagijauvingani Happy Valley-Goose Bay-mi, NL.
Virginia M. Axline, Amiarikami isumaligiji atutsainattulu pinnguanikkut aaqqituinnimik, tukitaagisimajuk pinnguanik “sugusiup atugunnatanga namminik qaujititsiutigillugu.” Tamanna atullagimmat, pinnguanik isumagijaujuk sugusiup pivitsalaginga, ilitagijauhlunilu katimattisuanut katimautiqammata Pivitsanginnik Sugusiit. Katimajiit piqqujitsuajut kamatsianimmik sugusik “pivitsaqatsiagialik qaujititsigiamik nuqqatitaugani attutaunigijamminik,” “qinigunnasiattitaugialik, tigusigunnatitaugialik qaujititsisiagunnalunilu isumagijaminik qanuittutuinnanik, qujanaallugu tukisimausinga, uqaalannikut, allakatannikut, allataumajukkut, sananguanikkut” ilisimausinga pivitsaqattilugu “pigutsanimmik sugusiup inuusinga, pigunnatangit, isumakkut timikkulu pigunnausingit iluunnasiangatigut.”
Pinnguanikkut aaqqiumisannimi ikajullagigunnatuk sugusimik inuusuttumilluuniit ilanginnilu. Pinnguanik atullagiujuk uuttugannikut, atautiqahlutillu atautiqagiallahlutillu. Pinnguanimmi, sugusiit ilangillu utittasuut pikatattausimajaminut, inummuluunniit iqqanahlatumut. Inunnik inuligijiuhluta, qujaliutiqavugut pinnguanikkut aaqqiumisannimi aaqqigiattausuuk ikajuutigigianga Inuit iluggusinginnik, atunniqasuunguhlunilu saqqiumititsigianga iluggusinnik pinguanikkut. Inuit ajjiqangitut, pigunnasiattulu. Inuit nunani iniqatsiatut qaujititsiqattahlutillu qaujisautittinik ilaminik, tamanna pinnguanimmi atujauqattamijuk.
Jessica Lyall, talippiani, Grant Gear-ilu nalunaikkutattaamajuuk inuligijiugiamik Nunatsiavut Kavamangata Sugusiit Inuusuttuilu Isumaligijiit suliaqapvingani.
