© Leeor Wild
ILISAPITTITUT, uummatikkut
PINNGUAQAMIUTSUNI, atuinnaruttisunilu pinnguaniri‐ laaqtaminit Kanatamit ammalu tariup akiani, Sallurmiutaq Elisapie Isaac uqausiqagunnasilauqtuq tusarnijaaliariq ‐ qamigilauqtaminit September 2023mit atilimmit Inuktitut.
Taanna tusarnijaagaqtalik 1960nit 1990nut inngitausimajunit Inuktituuliqtitausimajunit Elisapie‐mut. “Akuniuliqtu imailiugumasimavunga, qallunaanuangatjarani, kisiani uvannut ilannulu,” uqaqtuq apiqsutautsunik Inuktitut ammalu Qallunaattitut. “Quviagigakku—tamauna nipitaasimagama, tusarnijaaliagijausimajukkut, inngitausimajukkut Abba‐kunut, Blondie‐mulu.” Tusaqpattavinirminik Salluit pinnguavingani 1990nginnik, kinatuinnakut pinnguarutini atugiaqtuvattillugit ullukut, inumma riuniqsaillu taanisigiaqtuvattillugit unnuakut.
“Ukkuingaaqattatuviniq 2mut unnuaraalukkut, quagiaqtuqat‐ talauqsimavunga unnuutillugu 10mit 2mut,” uqaqtuq ijuqsuni.
“Tuqsuumiutauqattaniqqugut 16nik ukiuqatjanginnata. Itiqatta‐ tunik aniqattatunillu tusutsuta, utaqqisuta 16nik ukiuqtaagiamik, takunnaasuta taanisiqtunit tusarnillarittunut.”
© Maxim ParéFortin
Inuktituuliqtitsisimajangit 10 inngigait tusarnijaagaliaminut namminitaagitsiavaluttangit—ilangagu taimaak piusiqamut, ilangagulluk atanga gu timinut taakkununga inngigarnut.
“Amisuvitsunga apiqsutausimaliqqunga, qanu Inuktituuliq tit ‐ sigunnaniqqit? Aatsuuk! Uummatiganut. Ippinaqtualuuliqpata atsurunnanginiqsaq tukitaakkaigiamik uqausinnik…ajugaittunik uqarusinit, uqausinillu tukitaattisinaqtuq ippigusunniujut suuju‐ ummata.”
Uqalaurmijuq amisuunirmata Inuktituuliqtigiamik atsurunna ‐ tuviniit, pingasunit uqausinik tukisigaluaramik, Inuktitut, Qallunaattitut, Uiviititullu. “Taimaatuinnaq piujuutitsinatjangittuq, uqausirmuutitsigiaq.
inngivigijauqqaaningittunik. Taimaimmat, inngiusiq uumma‐ timut atangaliruni atsurunnanginiqsaaluk Inuktituuliqtitsigiaq.” Elisapie pisitimut ikajuqtaulaurmijuq asitjiivalliasunik taak ku ‐ ninga inngigarnit.
“Sarah Aloupa Quaqtarmiutaq Inuktituuliqtitsijitsiavaaluk, quviagijaqaqsunilu tusarnijaannguanirmik. Pinasuaqatigiitsianiq ‐ qugut, Inuktituuliqtituinnalugu inngiluguluutjangimmat. Taimaa tukiqagajatjangituq,” uqaqtuq Elisapie.
Taannatuulautjaranilu atsurunnagalaattuq tusarnijaagaliur ‐ ninganit.
Inngiusigijaujunit nipiliurumagunit tusarnijaaliagaminuurlugit, nipiliuqqaagialiviningit sanaqqaalugilu taima tusaqtautillugit angiqtaulutiluk inngitausimajut kamajinginnut. Arraagulimaamit utaqqilauqsunik, angiqtauqattaniqquq, saqqigunnasitsugulu tusarnijaaliaganga.
Inuktitut pigiagutilik atilimmik Isumagijunnaitaungituq, Metallica‐kunut inngitausimajuq atiqaqsunik The Unforgiven. Elisapie uqaqtuq taikkuaguuq inngiqtiit pimmariunirmata Inunnut asinginnulu Nunaqaqqaaqsimajunut silatjualimaamit.
“Ippigijaujunik uqausiqasuut. Qaigalaagunnatinnata, ninngau‐ magunnatinnata, ippiniaqtatinnit uqausiqagunnatinnata, nipigi‐ jausimajut.”
© Maxim ParéFortin
Katatjaniq ammalu nataugaaruti tusaqsauvulli nipiliamit Californiamut, katititsisunik Inuit tusarnijaagusinginnik ammalu Led Zeppelin‐kunnit.
Uummati Attanarsimat inngiusiuvuq Elisapiup asitjilauqtanga piluannginiqsamut kisiani taanisigutaugunnanginnaatummut.
Iluunnaagut, ippinaqpuq Elisapie pimmariutitsimat ammalu tigumiatsiamat Inuktituugunnanirminit.
Immini angilititsijangittuq Inuktitut qaujimajiuqataugaluaqsuni, kisiani uqaqtuq quviagijaqarmat ippiniartaminit unikkausiliugun‐ namat uqausigijangatigut.
“Taimaliugiaqappugut, uuttuluta ammalu kappiagigunnailugu, ain? Atjiujangittukut atusigunnamijavut, uqausivut pivaalligia ‐ qammat kajusiquguttigut, iliqqusivuttau taimaittukuusimammat, taimaittukuurmat, uvagullu Inuulluta.”
