Carol Arey and Jonas Meyook Jr. © Nellie Arey
Apiqsurniq NELLIE AREY-MIK
NELLIE AREY AKHLAAVINGMIUTAUSIMALIRPUQ taimanngngani 1959‐mi ammalu surusirminik tavvani piruqsaisimajuulluni, ilaqaqtillugu annaumajjutiksaqtaarpaksuni nunamiutauvaksuni. Nellie tamaaniiqatigivara unikkaarviginiarmatigut qanuittuumaurninganik piruqsutigalugu nunamiutaulluni, surusirminik irngutaminiklu ilinniaqtitsivalliasimaniminik ilagijaminit ilinniarutigisimalilauqtaminut. Taanna apiqsurunnarnira uvannut aktuaniqallarikpuq, pijjutigillugu taassumunga irngutarijauqataunira, ammalu tusarunnalilaurama unikkaarijanginik tusalauqsimanngitannik suli.qanimangnaalungmit.
Nellie: Tariup sinaanirmiutaulluta piruqsalauqsimavunga (qanigijangani huursulailant), kisianilu nuulilauqsimajunga akhlaavingmut 1959‐mi dadak (ataatatsiaq) inuujungniirmat. Tauvaniinginnalauraluaqtunga ukiungnut marruungnut tuqusimaliqtillugu, kisianili tauvaniinginnariaq ajulirakku nuktililauqsimavunga Akhlaavingmut. Tikilauqpakhluta aullakkanniqattalauqsimajugut, nunaliujumut nuktillattaaqsimaliqpangnata. Atsaga tiiva, aijaulauqsimangmat nunattinnit, utirujjaulluni nunaliujumut amma nuliataarijaulluni. Tamanna naammalauqsimajuq.
Left: Tom Arey, Sarah Mcleod, and Carol Arey. © Nellie Arey
Kayla: Ingirragajulauqsimavisi angunasuariaqpakhlusi ammalu mikigiariaqpakhlusi?
Nellie: Uu iimmarialuk piruqsavallianinni ingirragajulauqsimajugut. Imaa tavvanitsainnaq iksivaatuinnaqpalauqsimanngittugut, ullaanganit unnunganut. Ingirraruluujainnaqpalauqtugut ammalu pilirikkaulluta. Aujauningani pisurajagajulauqtugut, pijjutigillugu Firth River kuunganruarajulauratta Yuuguyaqmit… akunninganiittumut Nunaluk ammalu Komakuk tauvannga pisugiasivalauqsimagatta.
Kayla: Sungmatali qimmisi?
Nellie: Aujakkut pisuqattaliraangatta, qimmivut atuqpalauqsimammijavut piqutinik nangmaliqtitsugit akjaqsijjutigivaksutigut. 15‐luanik qimmiqaqpalauqtugut. Taitsumaniutillugu, qimmivut angijualuuvalaurmata. Qimmivut nangmattitsutigu, ammalu Inuit nangminiqtauq nangmaqaqpakkillutik. Ukiaksaliqtillugu uggutiu sivurngani, utiqpallialiqpalauqtugut taununga Yuuguyaqmut. Ingirralluta Ptarmigan Bay kangiqhluanut, tauvanilu ukiiliqpakhluta. Kisianiluttauq Herschel qikiqtangani nattiqsiuriaqpalaurilluta. Atuqpalauqsimajugut nattiit qisinginik mattitauliniangusimajunik ammalu iqalliqiliqpakhluta. Sikulauqqaaqtinnagu, akunninga Herschel Ptarmigan Bay taimannaippalauqtugut.
Taimali iqalliqikkanniqpalaurmijugut quaqaummut iliuqqagaksatnnik. Ukiaksaami tingmianik, nattirnik angunasuaqpalauqtugut, ammalu iqalliqivakhluta, tuktuliaqpakhluta, sunatuinnanik nirjutinik pitarijungnaqtattinnik. Ammalu taikkuak Inuuk marruuk, aippariiktuk tauvanirmiutauvalaurmijuk, Katie ammalu Roland. Angunasuarutivalaurmijavut, ikajurasukhlutigu. Suli iglugivalauqtangit taimauvut taunani, Ptarmigan Bay akianiittut.
Ukiulaunnginningani, pijaksakallaalungnik piliriaqariaqaqpalauqtugut. Angunasuariaqsimalluta, katiqsuilluta qijuksaqutittinnik ukiunguningani. Qijuktariaqsimajavut katiqsuarivalauqtavut ajjigiinngiuqtuni nunani, qiniriaqarumaannginnatta qijuksattinnik ukiunguliqtillugu. Ukiaksaami, sikusimaliqtillugu, tasirnuaqpalauqsimavugut, sikusiuqsimalluta kippariktunik uluaqhlutigu, sikuqutitaaqsimavagiiriaqpalauqtugut tasirni sikungit ipjulualilauqtinnagit suli.
Kayla: Anaanaga asingillu ilinniariaqattalauqsimavat?
Nellie: Ii dadakpit ilinniarutiminnik pilirisimatigiaqpalauqsimajangit.
Ilinniariaqtippaksunigit ammalu piliriaksarijaujunik piliritippaksunigit.
Ammalu Moses Titus‐lu ikajuqtimmarigivamauqsimangmagit; tamarmiutillutik.
Kayla: Anaanaga angakkalu ilinniariaqsimatillugit, suli angunasuariaqattaqtualuulauqpisi uvvaluunniit niuvirvingmit niqiksaqtaariaqaqpalauniqpisi?
Nellie: Pijariaqaqtattinnik niuvirvingnit niuviqpalauqtugut, amma mikigiariaqsimaliqpaksuta. Mikigiaqpalauqtugut ukalirnik, kivgalungnik, linxsnik (pusirjuanik), ammalu iqalukpakhluta. Sunakkutiksa limaatinnik naksaqpalauqsimajugut irnivut mikijuutillugit, kisianilu mikittuugalua miktauq ikajuqpamaurmijut.
Larry Arey, Nellie Arey and other family members. © Nellie Arey
Iglutaqalauqsimangmat tailukkut iglunganik, taikaniippalauqsimajunga pisimallugit irniikka ammalu anaanait, Cindy ammalu Margo. Ullut ilanganni mikigiaqutittinnik takujaqtuisimalaurama taaqsivallialiqtillugu. Qaumajuq uqsiqsimavagiiriaqsugu paniikka ajuqiqtuqsugik qanuq ikitausuuninganut.
Iglurjuarmik uqquutsiaqtitsijiuniarmatik. Carol naksalauqsimajara. Taaqtumi, Cindy quingilitanganik Larry‐up quingilitarasulauqsimajuviniq. Anarnirmat anangillu taununga natirmut angmaluqtukuluit kataalirniqsutik suurlu aqsakuluuqquulillutik [iglasilluni]. Cindy uqaqsuni taaqtumi aqittunik tigusinasuqattalirami Margo‐mik uqaujjilirnirpuq qaumajuq ikitauqulluniuk. Ikittinasulirniq puk qaumajumik, taakkua niviaqsiakuluuk silatuittuuk, ikkitimik ikitsiq qaa ratik matuirialinga matuiqqaaniqqsugu. Ilaa pullaksaqsimatillugu, matuiruviuk pullairpallianiarmat. Taakkua niviaqsiak taimannailiurnirmatik, ajuliramitjuk silamut igilirniqsunitjuk qaujimajuq [iglasilluni]. Taaqtualungmi itiqsimatuinnalirniqsutik. Angirratuarama, itiriarlu iglumut ikiliqpara qaumajuq, sintiup unikkaarvigiliqsuninga:
‘Nellie, anaqtaqatuinnarialik natirmi, tiguuqqarasulauqtakka aggannut.’’
Uqautillugu ‘uatsiaru ikinniarakku qaumajuq nauk taima?’
‘Silami!’
Suva?!’ [iglasilluni]. Anillunga tigujaqtuliqpata silamit. Igalaanga asijjiriaqalauqsimajara, allaqtiqsugu, amma ikiliqsugu. Taimalu sinti katiqsuiliqsuli anarnik natirmit. Margo irninnik amaaqsuni. Iilaak [iglasilluni] tamanna sintimut unikkausirijumaarumajara qanuinniviningat. Qanuippalaunngittugu, inuusiqatsiaqtuulluta, aangajaarnaqtunik pitaqaqpalaunngittuq, imialuktaqaqpaganilu qangalimaaq.
Ilinniarnaq isulisimaliraangat [surusirnut] nunaliarutisimavalauqtakka. Pinasuarusiup isuani tamaakasak, mikigiariaqatigivaksugit, nunamut. Nunaliujumiigiaq quviagivalaunnginnakku. Sikituuqtaqaqattalirmat, sikutuunik atuqpalilauqsimajugut, qimuksikkuunngitsuta.
Tom Arey. © Nellie Arey
Dadak qimminik qimuksirutiminik pisimatainnalauqsimajuugaluaq. Anaanait qimuksirajuktuumauqsimavuq taitsumani. Dadak qimuksiriariaminik ajulilauqsimammat, ikuallaktulirijikkunni isumatarijaulilaurami Ronald Storr ikajuqtigivamauqsimajanga. Tikigajulauqsimajuq Running River kuunganut.
Kayla: Taitsumaniutillugu sunat piliriarijariaqaluaqpalauqpigit?
Surusit ilinniariaqtisimagiaqsugiit? Angunasuariamik ammalu mikigiariamik?
Nellie: Iilinniarianginnaujaqtigialauqtavut ilinniariaqaraangata. Miqsugaliunginnaujaqpalauqtunga, japanik, kamingniklu pigijauniaqtunik
surusinnut. Nunaliarutisimajumagaangakkit ilinniarvingmi paippaanik atiliurisimajariaqaqpalauqtunga. Qangalimaaq angirraminni piliriaksaqaqtitauvalaurmata.
Kayla: Taitsumanitamit suna piugilaariviuk iqqaumajariamik?
Nellie: : Iqqaumajakka piugilaarisimallugit, suuqaimma, puigurnanngit‐
tut. Ilagijatit pimmariuniqpauvalauqtut. Quviagivalauqtara surusikka
nunaliarutisimajaraangakkit ilinniaqtippaksugit sunalirivagialingnik,
taimaaktauq irngutakka.
