John Christian Erhardt IkKaumautigillugu Ilinniavinga Makkovimmi, Nunatsiavut. © Cathy Ford
Nunatsiavut jâringinni 80-ini
ATIGA JIISSICA WINTIIRS ammalu pigutsatausimavunga Makkuu vimmi, Nunatsiavut. Christinii Nuuchasak Inuktitut ilinniatitsijigilauttaga sutaijajunut jârini taikani Juuht Christiat Erhardt Iqqaumautigillugu Ilinniavingani, Makkuuvimmi. Jârini qângisimajuni angijualummi uvannik ikajusimajuk allanguattiuhlunga, ammalu suliagiqattajanginnik iluani ilukkusiligijiit ammalu uqausiliginimmik utittisivalliagiamut ammalu uvannik attuisimatsiatuk pigumagiamut.
Christinii inuulisimajuk ammalu pigutsa ‐ tausimajuk Makkuuvimmi, Nunatsiavut. Nutagattâgiusimajuk sivullipânganik 1983‐imi, iniqahluni ammalu paitsihluni atânatsiaminik ammalu ilinniahluni Inuktitut ilinniatitsijiugiamut.
Christinii: Pigutsatausimavunga Makkuuvimmi, ammalu sugusikka pigutsatau ‐ simammijut Makkuuvimmi. Ilakka nuutitaulautsimajuk Hiibruunimi jâringani 1956. Sugusikka ilinniasimajut taikani Juuht Christiat Erhardt Iqqaumau ti ‐ gillugu Ilinnniavingani.
Jiissica: Kanulli illuit iniqalauqqâ ilinnut pingasunik sugusiqahlutit?
Christinii: Illusaqalauqquk atuinnaujunut taikkanangat Tungait Illuligijik ‐ kunginnit, tâvatuak sivungagut, illuqalauqqunga atânansiagalu. Taikkua nutaungitualuulauttuk, sanajaulautsimajuk pigianningani 70‐ini. Tikisima ‐ tillugit jâringit 80‐ini ammalu sugusiit pigulimmata piujualuulaungitut. Tracj Ant inuulilauttuk 1983‐imi pigutsatausimajuk tamâni. Atânsiak ajulilauttuk 85‐imi tâvatuak taikaniilauqqugut paniga (Tracj) aullasinnagunnalaummanit ilinniavitsualiagiamut.
Jiissica: Kanulli ilagijakkit niqitsatâKattalauttuut?
© Cathy Ford
Christinii: Atautsimik niuvipviqalauqquk, tainna kavamaup niuvipvinga, Makkuuvimmi. Asiagut pinasuattiqalaungilagut taipsumani, ilâ pitaqalauq ‐ qugut tâvatuak suliatsaqalauttut.
Jiissica: Ipvit ammalu ilagijatit iniggaluviniqattalauqqisii?
Christinii: Unuttualuungitumik, tâvatuak St. Juuht’s‐iliasimavunga Ilinniavit ‐ sua liagiattugiamut taikani Miimuurial. Ilainnangani iniggagiaqaqattalauq qugut ilinniagiattugiallagiamut ilinniajakkanik ilinniavitsuami ilinniahlunga ilinniatit‐ sijiugiamut. Pigiasilauttuk ilinniatitsijitsanik ilinniatitsiniammata iluani Labraduurimi, ammalu sugusikka suli ilinniavimmiilauttut ammalu suliaqa ‐ lauqqunga ilinniavimmi ilinniatitsijiuhlunga Inuktitut jâringinni 90‐ini. Aujami ilinniaqattalauqqugut suliaqagiigatta, sitamanik‐wuuginik aujami ilinniaqat‐ tahluta nalunaikkutattâgiamut ammalu malilauttut Guuuusii Baj‐iliagama ammalu uvanniilauttut taikani ilagiit iningani.
Jiissica: Taimaimmat Makkuuvimmi jâringinni 80‐ini Kanuk apvitasuungu ‐ qattalauqqisii?
Christinii: Aujami immaqâ muutakâgâluqalauqqugut. Sikituuqahluta ukiumi.
Jiissica: Sunanik pitaqagiaqalauqqiit taipsumani?
Christinii: Aujami aqumiguuvut, ammalu ukiumi, sikituuvut, asinginni annugânnik ammalu niqinit. Atuqattagiaqasimajavut.
Jiissica: Ipvit ammalu ilagijatit iniggaluviniKattalaukKise?
Tainna nutaungituk Moraviap Misiuninga suli nappangajuk Hebronimi ilitagijautilluni Nunatsualimâmi Taimangasuanit Inigijanga. © Peter Wall/Students on Ice Foundation
Christinii: Intiirniittiqalaungilak, immaqâ sananguagalannik ammalu allangua‐ galannik, tauttutâtigik, allanguak, ammalu minguagalak, immaqâ tikisinnaniam ‐ mata VHS taggaliugutiit, ilangit taggajât, upvalu immaqângulauqquutuk Nintiinduu Kangatsiakiak jâringani, tâvatuak tâkkuatuangulualauttut asiagut aniinguagalalluni, pinguaqatigillugit ilantâvut, ilinniaviliak, aniggami ilinniav‐ immit suliagigialivut, taikkuningagalak.
Jiissica: Sugusitit iqittainigalannik pinguaqattalauttuut?
Christinii: Uqalaungituk pinguagiamut sugusiuhluni. Silami pinguaqattalauttut, Kanutuinnak pinianniqaqattalauttut ammalu iqittainigalak silami.
Jiissica: Sunailli piuginippâgijait iqqaumajannik taipsumaniusimajumit?
Christinii: Sugusikka inuuliniammata ammalu paitsigiamut atânansiaganik. Ammalu suliaqagiasilauqqunga taikani Labraduur Ilinniatuligijiit Angajuq qau ‐ qatigiinginnut jâringani 1988.
Jiissica: Iqqaumaviit Kanutuinnak uqumaitsautigiqattalauttanik taipsumani ullunginnit isumagillugit pigutsaigiamut ilagiinik?
Christine Nochasak ilagijangit notitaulautsimavut Makkovimmut, atâni, Hebronimit, Nunatsiavuk, 1956-imi. © Cathy Ford
Christinii: Ilinniavimmi suliaqagiasikkânga suliaqaqattalauqqunga Kuatsiivia ‐ lummi ammalu najuttiqanginnalauqqunga EI‐imik (suliatsanut insuransiit) ukiumi. Ajunnatualuulauttuk tamannauluasimajuk kiinaujaliujakka mikijuu‐ laummat ammalu najuttiqasuunguqattalauttuk situuntiliuttanik Kuatsiivimmi aujaulimmat. Katitsuigiaqalauqqugut situuntinik insuransitâgiamut ilingani‐ attumut ukiumut. Allaqattagiaqalauqqugut EI‐isattinik allalitâpvikut, tatallugu ammalu aullatiniallugu. Ilangani pitâKattalaungitavut tâmmasiattumik silak apviaqattalaummat ammalu tingijuunnut ammalu ilangani tikitauqattalau ‐ ngilagut. Ajunnatualuulauttuk akilitsanik akiliigiamut tamannauluak, ajunna ‐ tuulauttuk niqitsaqagiamut sugusinnut ammalu pisigiamut annugânnik. Ajunnatualuulauttuk pisiqattagiamut annugâtsanginnik intiirniittiqalugani upvalu Kagitaujatigut niuvinniagiamut, najuttiqagiaqalauqqugut tikisaigutin‐ nik ammalu aullatiqattalugit tikisaijait. Ilangani tikitauqattalaungilagut tikisai‐ jannik, upvalu pitaqaqattalugunnaituviniit, ammalu Kaujiqattalaungilagut kisiani tikimmata wuuginik qângisimajunik. Taikkuagalait ajunnatuulauttut jâringinni 80‐ini tamannauluasimajuk Kagitaujatigut kiggatuutiqalaungimat.
Jiissica: Iqqaumautiqaviit ajunnanginitsauqattalauttunut ajjigingitamminik ullumiulittumik?
Christinii: : Immaqâ magguunik taisigajaqqunga. Akigijangit inuugasuagiamut puttujuululaungituk allât kiinaujaliuttavut angijuulaungituk. Sunatuinnait ajunnanginitsaulauttut suullu akilitsait, intiirniittimut akilitsaqalaungilagut, ciillphuunii akilitsak, illunut, insuransiit. Pitaqalauqqugut atugialittinik ammalu tamanna tâmmalauttuk. qângiutiqattalauqqugut sugusiit aniingutillugit. Sugusiit inuusiqatsialualauttut taipsumani sugusiit aniingualuaqattalaummata ulluminit, mânna ukungatuinnalittut takuntâjut iPad‐inginnik ammalu iPhuunii‐ininginnit Kautamât. Piunitsaulauttuk ijinginnut, silanga piujualuk, silamiigiak. Sugusiit illumiilualittut atuhlutik ijinginnik takuntâjut takuntâ‐ janginnik, sunamilluuniit kamalugatik Kanitanginniijunut, tâvatuak 80‐ini aniinguanginnaqattalauttut, kamatsiatut silamiijunik, ilinniajut piusituqannik ammalu sujuqalimmatât Kanitanginni, niaquujaliupvisammut, unikkâgalak, tâlahlutik atânatsiakunginnik, suli taimaiqattatuugaluak tâvatuak pitsiaqat‐ talugunnaitut pigiaqagaluahlutik.
