Nuvipiri 25, 2025 – Ottawa, Ontario – Kanataup Gavammait-Nunalituqaillu Piliriqatigiitiit ammalu Ukiuqtaqtuup Pivallianinganik Kanatami ammalu Inuit Tapiriit Kanatami
Ipakssaq Ottawami, Natan Obed, Angajuqaarijaujuq Inuit Tapiriit Kanatami, ammalu Niruaqtaussimajuq Rebecca Alty, Ministangat Kanataup Gavammait-Nunalituqaillu Piliriqatiginginni, iksivautarijaulauqtuuk katimaninginni Inuit-Kanataullu Gavakkunginni Ilagiilirnirmut Katimajiralaanginni (ICPC-kut). Taakkua Katimavangmata Inuit ammalu Kanatami sivuliqtiit, pingasuiqattaqsutik arraagumi pivalliatitsijumanirmut tamainnut piliariaksanik sivulliujjauqujanginnik ammalu nutaaruriaqtaukkaniqullugit Inuit-Kantaullu Gavamakkunginnik piliriqatigiigunarningit, tunngaviqarlutik pijunautiqarninginnik ammalu katujjiqatigiigunarninginnik.
Naggajjaumi katimagamik, Minista Alty tusagaksaliulauqtuq Kiinaujait Atuqtuksait atuqtaujumaninginnik ikajuutaunirmut saqititsivalliarjunarniq Inuit Nunanginni University-mik Illiniarvigjuaksamik, Inungnut-aulataujumik upaktarviksanga tungaviqarluni Inuit Uqausituqanginnik ammalu iliqusituqanginnik, parnautaussimallutik tungasuktitsijumaarniq iliniarialaaqtunik tamaani 2030−mi. Sivuliqtiit uqausiqalauqtut pivallianinginnik ICPC−kut katimajiralaat atuinaruivalliajunarninginnik, ilagiilirutinginnullu angirutiminik aaqiumaniaqtunik pinasuarumajanginnik pilirijunarniq ammalu naliqagigutauniaqtunik Inungnut atugaksaqarunarninginnik ammalu Kanataup gavamakkunginni iqqanaijarvinginnut saqittitsijunarninginnik university-mik iliarvigjuaksamik.
Sivuliqtiit angirutiqalauqtut ikajuqsuiniq nutaanik nalunaikkutarijaunialiqtunik Kanatami iqaqtuivilirijikkut iqanaijaqtinginnik inilangaiqulugit tamainitsiaq ilitarijauninginnik atuliqtitauvallianinginnilu taikani Kanataup Gavammukut maligarnik tukisiniaqattariaqarninginnik ammalu piliriqatigiigiaqarninginnik maliktaulutik Nunarjuarmi Ilitarijauninginni Pijunnautingit Nunalituqait Inuqutinginni Maligait. Taakkua Inungnut-turaangalutuqturningit maliktaujarialiit titiraqtaulauqput ilagijaulutik ITK-kut, Inuit Nunataarutiliit Timiqutingit, ammalu Gavamakkut Iqaqtuivilirijikkungit ilagijaunirminut katimajiralaanginnut ICPC-kut Maligalirijinginnut Sivulliujjaujuksanik piliaksaqarninginni parnautinik atuinaruqtauvaliarniaqtunik.
Sivuliqtiit uqausiqalauqtut aaniaqtulirinirmik ammalu qanuingitunanirmik amigaluaqattarninginni Inuit Nunanginni, piqasiutillugit ilagijaumata Inuit Surusiit Sivulliujjaujariaqarninginnut Ikajuutingit taikkualu 2017-mi kamagijaujumalilauqtut Inungnut Kanatamullu pitaqaruniiqtitsivalirnirmut puvaglunnirmik Inuit Nunanginni tamaanilirutta araagumi 2030-mi. Uqausiuninginni tukisinarialalauqtut pitaqariaqarningit tamainni-gavamakunni katujjiqatigiigiaqarningit saqititsiniarutik pimmariujunik naliqqagiigviulirutaujunaqtunik assiminut. Inungnut ilagijauvaninginni – taimaimat pijjutaulaurmata ICPC-kut katimajiralaangit saqititsinirmik.
Saqtitsivallianiq sanginniqsanik Ukiuqtaqtuqpassiunirmik aaqiumatsiakkannirunaqtunik Ukiuqtuqtuqpassingmik ulurianarniqariaqanginnirmik pijjutilingnik ammalu aulataujunarlutik, pimmarialuulaurmatik katimajjutaujuni taakunani. Sivuliqtiit uqausiqalauqtut parnautiksaqarumaniq ulurianaqtuqariaqanginnirmik, sanajaujunarnialiqtuniglu, ammalu ajuqsarnanginniqsaulirunaqtunik Inuit Nunanginni, taikuninga aturlutik nutaanik Ukiuqtaqtumi Piqutirjjuaksanik Sanarrutiksanut Kiinaujaksanik, ikajuutauniaqtunik sanajauniginni pitaqarialimmariit aulaarutiksanut atugaksarijaujut Inuit Nunanginni.
Inuit ammalu Kanataup gavamakkungit piniarniqaramik piliriaqarumaniq Pimmariujunik Sanaarijaujuksanik Iqanaijarnirninginni taikuuninga ICPC-kut. Ilagiiglutik, Inuit ammalu Kanataup gavamakkungit sanajutitsivaliajunarmata piqutirjjuaksanik, suurlu taitsutuna Iqalunni Nukkiksautiit Imaqtuqtumik Ummaqusiuviksanganik, inangiiniarmat Iqalunni uqsurluutimik suli atuqatarniq uumaqussiurvingat – piusigiarutauniaqtunik pitaqarunatsiarialinnik ummaqiutiksaqarunautinik, pujurluliunginniqsauniaqtuniglu ammalu ikkajurnilingnik kiinaujaliurviujunanirmut pigiakkanirtaujunaqtunik pitaqarninginnik assijjiilutauniaqtunik Inuit Nunanginni.
Ukua ilagilaujauqtut Naggajjaumi katimaninginni:
- Natan Obed, Angajuqaaq, Inuit Tapiriit Kanatami
- Duane Smith, Iksivautanga Tamainiglu Aulatauninginni Angujuqaangat, Inuvialuit Aviktuqsimaninginnik Kuapuriisangat Nunatsiarmi
- Jeremy Tunraluk, Angajuqaaq, Nunavut Tunngavikkut Timiqutingani
- Pita Aatami, Angajuqaaq, Makivvikunni
- Johannes Lampe, Angajuqaaq, Nunatsiavut Gavamait,
- Herb Nakimayak, Angajuqaaq, Inuit Nunarjuarmi Katimajingit – Kanatami
- Gwen Natsiq, Angajuqaaq, Kanatalimaami Inuit Makuktut Katimajinginni
- Laisa Audlaluk-Watsko, Iksivautaq, Pauktuutit Inuit Arnait Kanatami
- Rebecca Alty, Minista of Kanataup Gavammait-Nunalituqaillu Piliriqatigiitiit
- Rebecca Chartrand, Ukiuqtaqtumi ammalu Ukiuqtaqtuqpassingmi Pivalianinginni ammalu Ministangat Kanataup Ukiuqtaqtuqpassingani
Kiinaujaliurviujunarninganut Pivaliajuliriiit Iqqanaijarvinga
- Mandy Gull-Masty, Minista Nunalituqait Pijitsiraqtauninginnut
- Minista Robertson, Minista Iglulirinirmut ammalu Piqutirjuaksalirnirmit, Minista kamajiunirmut Pacific-mi Kiinaujaliuritiksanik Pivalliajuliriniq Kanatami
- Minista LeBlanc, Minista Kanatami Tauqsiiqatautivannirmut, Angajuqaaq King-mut Maligaqtigut Pijunauliluturnik Katimajini Kanatami, Minista kamajiujuq Kanatami-Amialikamiullu Tauqsiiqatautivaninginnut, Gavagijaujulirinirmullu Pivallianirmut ammalu Atausiujuq Kanatamiuni Kiinaujaliuqatauniq
Uqalauqtangit
“Quviassuttiaqtugut tungassaijunarniq Ministait katimajinginnik ITK-kut iqqanaijarvinganut Ottawami, taannalu Minista Alty, iksivautauqataujariurmat sivullirminik Inuit-Kanataullu Gavamakkut Ilagiingninginni Katimajiralaat katimaninginni. ICPC-kut pitaqarialimmariit katimaviuvaktut sivuvariaqtitsinirmik turaangajunik Inungnut sivulliujjauqujaujunik, kajusititsivaliarniaqsutalu piliriqatiqarniq taakua gavakkut aqutigilugit ICPC-kut katimajiralaangit, sanginniqtaaqpalliarniarmata katujjiqatigiigluta saqitirivallialutalu taimangat kajussiinarniaqtunik ajuqsaruniirutauvalirniaqtunik nanituinaq Inuit Nunanginni.”
Natan Obed
Angajuqaaq Inuit Tapiriit Kanatami
“Inuit-Kanataullu Gavamakkut Ilagiingninginni Katimajiralaangit taimangat saqititsivalianginnaqput pivialiatitsijjutiksanik matuingajumik uqaqatiqiiqatarnirmik aturlutik, pitsiajusainnarnikkut, ammalu tamatta piniarniqarnirmut piusigiaqtitsujumaniq qanuilingalirunarninginnik turaangajunik Inungnut. Katimanitamaaq uvatinni ikajurniqaqtuq tukisiumatsiakkanirunarniq Inuit sivulliujjauqujanginnik, ilitarijauninginnilu naukkut kajusigiattiakannirunarmangaata. Kiinaujait Atuqtuksait 2025-mi Piruqsautiksaliit Iliniaqtulirinirmik, Ukiuqtaqtumilu aulatijiujunnarnirmik ammalu ulurianaqtuqariaqanginnirmik, aaniaqtulirinirmik ammalu piqutijuaksait sanajaujunarninginnik, sivuvariarutaulliringmata turrangattiaqsutik pijumajaunut niriugillugit piliriqatigiinginnarumaniq ilagiinikkut saqitisivalialuta anginiqsaujunik nunalingni ammalu pivaalirutiksaujunaqtunik nanituinaq Inuit Nunanginni.”
Niruaqtausimajuq Rebecca Alty
Ministanga Kanataup Gavammait-Nunalituqaillu Piliriqatigiitiit
Nainaaqsugit sulijut
- Saqtitaulauqtut Inuit Nunangit ilitarijaullutik tamaani 2017-mi, Inuit-Kanataullu Gavakkunginni Ilagiilirnirmut Katimajiralaangit katimavaktut pingasuiqsutik arraagumaaq, iksivautauqatauvaksuni Angajuqaangat Inuit Tapiriit Kanatami ammalu Ministangat Kanataup Gavammait-Nunalituqaillu Piliriqatigiinginnut. Arraagutamaaq atausiiqpaksutik, ICPC-kut katimavaktut iksivautarijaulluni ITK-kut Angajuqaangat ammalu Kanataup Gavamakkut Sivuliqtingat. Kingullirmi katamagamik ICPC-kut tamaani Julai 2025-mi Inuuvingmi, Nunatsiarmi ammalu iksivautarijaulauqtuuk Angajuqanganga Obed ammalu Kanadaup Gavamamukunginni Sivuliqtingat, Mark Carney.
- Tamaani Apiri 21, 2022-mi, ilitarijauningit Inuit Nunanginnut Atuagait angirutaulauqtut katimatillugit ICPC-kut Inungnut Kanataullu gavamakkut sivuliqtinginnut. Atuaqangat kajutitsigiarutauvut Inuit ingminik isumaliuqtiujunarninginnut ammalu qanuingittunarninginni kamajiulutik inuuqatigiiktut ammalu kiinaujaliurutiksaqarlutik naliqagijaujumiilirunarninginnut turaangajunik. Aaqiigamik nutaarnik maliktaujarialingni Kanataup iqanaijarvingit piliriqatigijaujunaqsijut Inungnut, atuinaruininginni ikajuutiksanik, pijitsirautiksaniglu atuinautitsiniq nanituinaq Kanatami.
- Inuit Nunangit Inungnut nunatuqarijauvut Kanatami, anginilingni nunataarvigijangit Nunavummi, Nunavingmi Quebec Uangnangani, Nunatsiavummi Labrador Uangnangani ammalu Inuvialuit nunaqutinganni Nunatsiarmi. Ilaqaqput tammakua nunataaruntingit nunamik, imarmik ammalu sikumik ammalu anginilingmi tamaai 40 pusantinginiitunik Kanataup Nunaaluanik tamainiglu iluunaini Ukiuqtaqtuuq sijaqpassinginnik (Qanigijanginni 72 pusantinik Kantau tamainik katilugit sijaqarviit).
Ilagijaujut takugiarviksait qaritaujaakkut
- Inuit Nunangat Policy Inuit Nunanginni Atuagait
- Inuit Nunangat Declaration on Inuit-Crown Partnership Inuit Nunangat ilitarijauninga Inuit-Kanataullu Gavamakkut Ilagiilirningit
- Inuit-Crown Co-Development Principles Inuit-Kanataullu Gavamakkut Pivialliatitsinirmut Pimmariuningit Tunngaviujut
- Map of Inuit Nunangat Nunanguaq Inuit Nunanginni
- Budget 2025 Kiinaujait Atuqtuksait 2025