Maajji 24, 2025
Nunarjuarmi Pugvaglungnarniup Ullunganni, Inuit Tapiriit Kanatami (Tapiriikkut) ilitaqsivut pimmariujunik pinasugutausimajunik pitaqaruniiqtittinasungniq puvaglulirutauvannirmik Inuit Nunanginni, tikiutigiartunik arragu 2030-mut, turaagaliarijaulauqtunik Inungnut ammalu Kanataup gavamanginnut ilagiiksutik. Ilagijaulutik pinasuartinginnut, amisuunginiqsauqujiniq puvaglulirutaujunnaqtunik uumaninginnik timimi, tamaani 50 pusantimik pitaqarunniqtigijunnarniq, arraagumi 2025-mi, mamianaqsunilu tamanna tikiumajjaanginnattigut.
Unikkaaqtausimajut puvagluqattarningit uumajunik timimiutaqarnirmik Inuit nunanginni amisuuniqsautigivut 300-ngiqtaqsimajunik saniani Kanatami-inuunikuujunik, nunalituqaunngitunik.
Tapiriikkut ammalu Inuit Aviktusimajutigut Katujjiqatigiingit – Inuvialuit Aviktuqsimaningani Kuapuriisangit, Nunavut Tungavikkut Timiqutingat, Makivvikut ammalu Nunatsiavut Gavamangit – taimangat piliriinnarmata atuliqtittivallianasungniq sivulliujjauqujiniq taikkuninga uqausiusimajunik titiqqaqutininginni taijaujuni Inuit Pitaqaruniiqtittinasungningit Puvaglungnaqtumik Piliriaksanginnut Tunngavingit (2018).
Sivulirmi kiinaujjaksaniktaulauqtut 2018-mi tamaani $27.5 milijanik tallimanut (5) arraagunut pitaqarunniiiqtittinasungnirmut puvaglulirnaqtunik, ammalu ilissiviukkanilauqsutik $16.2 milijanik, pingasunik arraagunut aturniaqtunik, pijunnautausimajunik Inuit aviktuqsimaninginni ajurunniirunnarniq puvaglungnaqtulirinirmik qanuiliurutiksanginnut parnautiliriutiksanik. Taikkua kiinaujait atuqtaulauqtut ilautittinirmut nunalingni piliriqataujunnarniaqtunik Inungnik, qaujimajauniqsauliqullugit puvaglungnaqtulirinirmik qaujimajaujarialiit, narrunaqtuutitauvangillutik aturnirmik aanialiriikutaujunaqtunik, amisuuniqsaulutiglu Inuit iqqanaijaqataujunnaqtut ammalu amisut ikajuriaqtaujunnarlutik nunalinginni qaujisaqtaujaqtuqattarlutik. Kisianili, puvaglulirunnarniq suli ulurianaqput sanngijumik Inungnut ammalu timimigut aannialirutaujunnarnirmut, ingminut, ilaminullu, nunalingmiunullu.
Amisut nunaliit Inuit Nunaginni puvaglungnarnirmut aktuqtausimavut. Nunaliit piliriqatiqaliqtut aanniasiuqtikkunik tukisiniarnirmut piuniqpaanik qaujsaqattarunarniq, ammalu ikajurunnarniq, qaujisaqtaujunarninginnik, naammaktuniglu isuaqsautiksaniktaujunnarninginnik mamisautinik. Iqqanaijaqtiit, ammalu tujurmiviit, parnaqtauvagiirialiit iniksaqariaqarninginnut ungataaniininginnut kiinaujjaksaniksimajattinnik. Piusigiaqtaujariaqarningit Inuit aanniaqtulirinirmi iqqanaijarunnaqtut pimmariuniqpaanguqataujuq nungutirivalliajunarnirmut puvaglulirnarnirmik, kisiani akuniujumut pinasuktaujunnarialik ajurunniiqsaqtaulaurlutik Inungnit ikajuqtiksait. Sanarutiksait atuqtaujuksait sanajauvallialiqtut ikajuutaujunannirmut aanniasiutinik puvagluktulirijini ammalu nauttiqtuqtaujunnarninginni, ikajuqtaulutik piuniqpaangujunnaqtunik.
Aksuruutaulutik tamakkua iqqanaijaarijaunginnaraluaqsutik nuqqangatittigiarutiit suli naammangilat. Tamaani 2016-mi, puvagluliqattalaurningit 182.9-nginniilauqtut tamainni amisuunilingni 100,000 Inungni. Tamaani 2023-mi maannasaanguniqpaaq atuinnauningit qaujimajjutiksaniktausimajut nalunaijaisimavut puvaglungnaqtunik pitaqarviujut amisuuniqaliqtut maaniiliqtuni 268.6-mi Inungni amisuunilingni 100,000-nik. Piniarniqalauraluaqtut pitaqarunniiriaqtittijumaniq 50 pusantinginniitunik taimanngat 2017-minik tikillugu atuliqtattinnut ullumi arraagumut, amisururiaqsimatuinnarninginnik tukisinaqtut 2025-mi turaagaliarijaulauqtuugaluat nungutiqtaugiarumaninginni tikitaksaujjaarunniiqtut.
Inuit nunalingni suli aktuqtausivakput Nuvangnarjjuaq-19-mut taimaininganullu aanniaqtulirijikkunik ammalu inulimaaqsiutinik aanniaqtulirijinik ikajuqtaujariaqaqpaksutik. Angijumik aannialirutauvangninga nuvangnarjuap pijjutaulluni sanguttiviusimajuq sivulliutitaujarialingni saniani puvalungnaup pilirianguninginnik, sukkailigiarutausimallutik ikajuqtaujunnarninginni, amisururiarutaulutiglu puvagluliqpaktuni ullumi.
Tamatumani arraagumi, isumagillugit taimainnik tikiutisimanginniq 2025-mi turaagaliarijaulauqtunik tuksiraqpugut Kanatamik, tamainniglu ilagijaujunik gavamanngurasuaqtunik niruagaksauqataujunik, sivulliutittiqulugit tamainnik piliriarijaujunnaqtunik Inungnut Kanatamullu pitaqarunniiqtittivalliajunnarniq puvaglulirnarnirmik tamaani tikiumalutik arraagu 2030-mut, kiinaujjaksailluti turaanganiaqtut pitaqaqtitaulutik tikiutijunnarniarmata turaagaliarijauninginnut. Inuujunniirutauvanninga, ajulirutauvangninga, piviksairutauvangningalu – qanuiliurutaungikkutik – ungataaniiluarniaqtut sukkururutauvaktukkut akiqarniaqtuq – nuqqaqtitaujunnaqtunik tamakkua kiinaujjaksaniktaulutik.